İki ayrı yumurtanın iki spermle döllenmesi sonucu oluşan çift yumurta ikizleri ise fiziksel özellikler bakımından kardeş benzerliği haricinde belirgin bir biçimde ayrılırlar. Cinsiyet olarak da aynı olabildikleri gibi genellikle farklıdırlar.

Konumuz itibariyle tek yumurta ikizlerini temel alacağız. Tek yumurta ikizleri, şaşırtıcı benzerlikleriyle girdikleri her ortamda ilgi odağı olurlar. 'Aynı şeyleri aynı anda hissedebiliyor musunuz?' , 'Kendinizi karıştırdığınız oluyor mu?' şeklindeki sorularla sıkça karşılaşırlar. Devamlı surette çevre tarafından ikiziyle karıştırılma durumunu da göz önünde bulundurursak, bir zaman sonra onların da genel anlamda rahatsızlık duyduklarını söyleyebiliriz.

İkizler ne kadar benzerdir?

Dış görünüş olarak birbirinin aynı olan ikizler ruhen ve zihnen ne kadar benzerlik taşır?

İnsanın kişiliğini şekillendiren unsurlar incelenirken, çevrenin mi yoksa kalıtımın mı daha baskın olduğu her zaman tartışma konusu olmuştur. Bu bağlamda ikizler ve onların aileleri araştırılma sahası olarak görülmüştür. Özellikle küçüklükten itibaren farklı ailelerde yetişmiş ikizlerin, daha sonraları  incelenen hayatları ilginç sonuçlar ortaya koymuştur. Farklı karakter geliştirebildikleri gibi çoğunlukla benzer meslekler seçmeleri, pek çok özelliği aynı olan kişilerle evlenmeleri, aynı türden bir rahatsızlığa sahip olmaları şaşırtıcı bulunmuştur.

Birlikte büyüyen ikiz çocukların ise ayrı yetişenlere nazaran daha fazla benzerlik taşıdıkları saptanmıştır. Olaylara benzer tepkiler verme, aynı düşünce kalıplarına sahip olma, aynı ilgi alanlarına yönelme gibi. Çift yumurta ikizleri ise birlikte de büyüseler ayrı da büyüseler birbirlerinden farklı karakter geliştirdikleri görülmüştür.

İkizlerin zekâ düzeyleri yüzde 87 civarı aynı orandadır. Buna bağlı olarak zihinsel gelişimleri arasında yakın bir bağ vardır. Okul başarı seviyeleri de genelde birbirine çok benzer. Çift yumurta ikizlerinde ise bu oran yüzde 60'a kadar gerileyebilmektedir.

İkiz çocukların bakımı

İkiz çocuk sahibi olmak aileler için, heyecanlı olduğu kadar endişe verici de bir durumdur. Özellikle bakımlarının yapılması esnasında yaşanan yoğunluk (aynı anda acıkmaları, ağlamaları, alt ıslatmaları gibi) annenin yardım almasını zaruri kılmaktadır. Burada babanın devreye girmesi oldukça kolaylık sağlayacaktır.

İkiz anneleri genelde sütlerinin yetmeyeceği gerekçesiyle erkenden mama takviyesine başlarlar. Hâlbuki bol miktarda sıvı gıda tüketimi ve dengeli beslenme gerçekleşirse, çocukların yeterli süt almaları sağlanacaktır.

Çocukların gelişim dönemleri aynı anda ortaya çıktığı için ikizlerde daha rahat takip edilebilir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, ailelerin ikizleri hep aynı gelişimsel daire içinde tutmaya çalışmalarıdır. Birinin diğerini geçmesi ki bu, birinin diğerinden geri kalması şeklinde görülür. İstem dışı olarak ebeveynler, hızlı gelişimi yaşayan çocuğu ketler yahut birini diğerine yetişmesi için zorlarlar. Doğru olan çocukları kendi gelişimsel süreçleri içersinde kabullenmektir.

İkizleri ayırmak doğru mu?

Hangi yaş  grubuna ait olursa olsun aynı ev içersinde bulunan çocuklar çatışma olsa dahi bir arada olmak ister. Bu durum ikizler için katbekat geçerlidir. Aynı yaşta olmaları, ihtiyaçlarının aynı anda ortaya çıkması vs. onları hep birlikte hareket etmeye iter. Sonuçta birbirlerine çok alışkın olan ikizler, ayrıldıklarında gözle görülür bir gerginlik hissederler. Bunu fark eden ebeveynler ise onları ayırmamaya, hep bir arada tutmaya gayret eder. Bu durum ise ortak özelliklerinin yanında, birbirinden farklı olan özelliklerin keşfini engeller. Mümkün oldukça ayrı yerlere götürerek ilgi alanlarını tespit etmek daha doğru olacaktır.

Kıyaslama yıkıcıdır!

Kardeşler arasında tercih edilmemesine rağmen sıklıkla yapılan kıyaslamalar, ikizler arasında yapıldığında daha yıkıcı olabilmektedir. Anne - babanın zihninde aynı kişilermiş gibi kabul edilen ikizlerden aynı başarılar beklenebilmekte.  Hâlbuki tüm benzerliklerine rağmen farklı kişiler olan ikiz çocuklarda birbirinden üstün beceriler bulunabilmektedir.

İkiz çocuklar her ne kadar birlikte bulunmaktan ve oynamaktan hoşlansalar da bazı dönemlerde ayrı durmaları, psikolojilerini olumlu etkileyecektir. Özellikle ek gıda alana kadar beslenmeyi gerçekleştiren anneye duyulan ihtiyaç büyüktür. Bunu aynı anda yapmaya çalışan bir annenin ilgisi, doğal olarak bölünür ve çocuğa yeterli olmaz. Mümkünse birinin beslenmesi sağlanırken diğerinin baba ya da yakın bir kimseyle oyalanması, böylece annenin tek bir çocuğa odaklanması sağlanmalıdır.

İkiz çocuk bakımında babanın yardımı asla yadsınamaz. Fakat bu noktada dikkat edilmesi gereken husus çocuklardan birinin sadece anneye, diğerinin de sadece babaya bağlanmasını önlemektir. Çünkü her çocuğun ayrı olarak anne ve baba sevgisine, ilgisine ihtiyacı  vardır.

İkiz çocukların eğitiminde sıkça yapılan hatalar:

Benzer kıyafetler giydirmek

Benzer saç modelleri yapmak

Aynı sınıfta okutmak

Aynı yerlere götürmek

Benzer oyuncaklar almak

Benzer davranışlar beklemek

İkisini tek bir kişi olarak görmek

Yukarıda saymış olduğumuz hatalar, her ne kadar birbirine benzese de ikizlerin farklı kişiler olduklarını göz ardı etmekten kaynaklanmaktadır. Tamamen birbirinden farklı bir insan olarak yaratılan ikizlerin kendilerine ait istekleri, yetenekleri, beklentileri, ilgileri olabileceği her zaman için dikkate alınmalıdır. Özellikle farklı oldukları her konuda desteklenerek gelişmelerini sağlamak, anne - babanın yapacağı en doğru davranış olacaktır.

Çözüm için;

Farklı giydirilmeli

Farklı sınıflarda okutulmalı

Farklı yerlere götürülmeli

Mümkünse farklı odalar vermeli

Eşit ilgi sağlanmalı

Ve en önemlisi her defasında farklı birer kişi oldukları vurgulanmalıdır.